روابط ایران و چین تحت تحریم‌های غرب: مرور کلی

کریمی والا, ساناز; هان, ژیانوی

doi:10.22059/jcountst.2025.391804.1262

روابط ایران و چین تحت تحریم‌های غرب: مرور کلی

نوع مقاله : کوتاه

نویسندگان

ساناز کریمی والا ¹

ژیانوی هان ²

¹ گروه روابط بین‌الملل، سیاست جهانی و دیپلماسی، دانشکدة روابط بین‌الملل، دانشگاه فدرال کازان، کازان، روسیه

² مؤسسة مطالعات خاورمیانه، دانشگاه مطالعات بین‌المللی شانگهای، شانگهای، چین.

10.22059/jcountst.2025.391804.1262

چکیده

در این پژوهش، پویایی پیچیدة روابط ایران و چین، به‌ویژه در چارچوب تحریم‌های اعمال‌شده از سوی کشورهای غربی بررسی شده است. تمرکز اصلی این تحلیل بر چگونگی تأثیر این محدودیت‌ها بر همکاری‌های مشترک این دو کشور در حوزه‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی است. همکاری گستردة اقتصادی ایران با چین، تا حد زیادی توانسته است آثار تدابیر محدودکنندة تجاری دولت‌های غربی را کاهش دهد. افزون‌بر این، ایران و چین با مشارکت در بسترهای چندجانبة منطقه‌ای، مانند سازمان همکاری شانگهای(SCO)، همکاری‌های خود را تقویت کرده‌اند؛ اقدامی که نشان‌دهندة تلاشی جمعی برای مقابله با سیاست‌ها و اقدام‌های یک‌جانبة ایالات متحده است. این دو کشور همچنین، با انعقاد توافقنامه‌ها و اجرای طرح‌های مختلف، زمینه‌های همکاری گسترده‌تر را در آینده فراهم و روابط بلندمدت خود را در حوزه‌های نظامی و امنیتی تقویت کرده‌اند. در این پژوهش، با استفاده از روش تحلیل محتوا، ابعاد گوناگون روابط ایران و چین بررسی شده است تا تحول‌های راهبردی این رابطه درک، و روندهای آتی آن در صحنة ژئوپلیتیکی جهان، شناسایی شود.

کلیدواژه‌ها

ابتکار یک کمربند- یک راه

سازمان همکاری شانگهای

مشارکت جامع راهبردی ۲۵ ساله

همکاری اقتصادی

موضوعات

روابط بین‌الملل

حوزة موضوعی: ایران و چین

Scope: Iran and China

Azad S. (2023). “Bargain and Barter: China's oil trade with Iran”. Middle East Policy. 30(1): 23-35. https://doi.org/10.1111/mepo.12669.

Belal K. (2020). "China-Iran relations: Prospects and complexities". Policy Perspectives. 17(2): 47-66. http://dx.doi.org/10.13169/polipers.17.2.0047.

Çelik Y. (2022). “An overview of China-Iran relations and its impact on Central Asia”. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 6(1): 103-114. https://doi.org/10.34189/asyam.6.1.007.

Ghorbani V, Pakdel Majd M, Alioour M. (2021). “An analysis of China's military diplomacy towards Iran”. Iranian Review of Foreign Affairs. 12(33): 279-305. https://doi.org/10.22034/irfa.1999.145358. [in Persian]

Greer L, Batmanghelidj E. (2020). “Last among equals: The China-Iran partnership in a regional context”. Occasional Paper Series. 38: 23-37. https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/MEP_200831_OCC%2038%20v3%20%281%29.pdf, erşim.1.12.2023.

Hadian N. (2023). “Iran & China: An Iranian View”. https://iranprimer.usip.org/blog/2023/jun/27/iran-china-iranian-view accessed 27.02.2025

IFP News. (2024). “China says firmly opposes illegal unilateral sanctions against Iran”. May 16. https://ifpnews.com/china-says-firmly-opposes-illegal-unilateral-sanctions-against-iran/.

Keohane R.O. (1988). “International Institutions: Two Approaches”. International Studies Quarterly. 32(4): 379-96. https://doi.org/10.2307/2600589.

OEC: Observatory of Economic Complexity. (2023). China (CHN) and Iran (IRN) Trade. https://oec.world/en/profile/bilateral-country/chn/partner/irn?dynamicBilateralTradeSelector=year2023.

Rashid Y (2022). “The latest status of the 25-year comprehensive cooperation agreement between Iran and China”. IRAM. April 18. https://iramcenter.org/en/the-latest-status-of-the-25-year-comprehensive-cooperation-agreement-between-iran-and-china-737.

Scita J. (2022). “China-Iran relations through the prism of sanctions”. Asian Affairs. 53(1): 87-105. https://doi.org/10.1080/03068374.2022.2029060.

Tahir MH, Tabassum A, Shahzad T. (2024). “China-Iran relations and their impact on regional stability; Strategic imperatives and geopolitical ramifications”. Pakistan Vision. 25(2): 36. https://pu.edu.pk/images/journal/studies/PDF-FILES/3_v25_2_24.pdf.

Yazdani E, Zeng J. (2023). “A new phase in Sino-Iranian relations: 25-year comprehensive strategic partnership”. International Journal of Law and Politics Studies. 5(5): 26-42. https://doi.org/10.32996/ijlps.2023.5.5.5.